Historia Powiatu Radomskiego

Breadcrumbs

Treść strony

Okoliczności utworzenia powiatu i jego terytorium

W dyskusjach poprzedzających wprowadzenie w życie reformy administracyjnej kraju, do najważniejszych, wzbudzających silne emocje zagadnień, należało określenie liczby, zasięgu terytorialnego oraz stolic przyszłych powiatów. W pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych władze nie chciały rozstrzygać samodzielnie tej drażliwej kwestii i skupiły się na ustaleniu konkretnych warunków, jakie powinien spełniać powiat w celu poprawnego funkcjonowania. Ustalono zatem, iż zasięg terytorialny oraz stolica powiatu musi zapewniać możliwość racjonalnego świadczenia usług o charakterze publicznym, zakres oddziaływania powinien obejmować ludność identyfikującą się z danym obszarem oraz odpowiadać ciążeniom lokalnym, a w siedzibie przyszłego powiatu lub na jego obszarze powinny znaleźć się podstawowe instytucje administracyjne (prokuratura, urząd skarbowy, komenda policji, instytucje ochrony zdrowia, oświaty, kultury, bankowości itd.). Przyjęto także, iż powiat musi obejmować co najmniej 5 gmin o łącz-nej, minimalnej powierzchni 50 tys. m2 powierzchni, zamieszkiwanych przez minimum 50.000 osób.


Dnia 29 marca 1993 r. Sejmik Samorządowy Województwa Radomskiego przyjął stanowisko w omawianej sprawie. Głosiło ono, iż rangę stolic powiatów powinny uzy-skać miasta Białobrzegi, Grójec, Kozienice, Lipsko, Przysucha, Radom (powiaty grodzki i ziemski), Szydłowiec i Zwoleń. Postulowano też by do województwa włączyć Opoczno wraz z sąsiednimi gminami. Pomijając konotacje historyczne, poparcie Sejmiku dla tworzenia nowych powiatów wynikało bezsprzecznie z nadziei na utrzymanie przez Radom rangi stolicy województwa, czemu służyć miało zwiększenie potencjału jednostek samorządowych średniego szczebla.


W omawianym dokumencie stwierdzono także, iż powiat ziemski radomski powin-ny tworzyć gminy: Gózd, Iłża, Jastrzębia, Jedlińsk, Jedlnia Letnisko, Kowala Stępocina, Pionki, Pionki miasto, Przytyk, Skaryszew, Wierzbica, Wolanów i Zakrzew. Postulat taki nie spotkał się jednak z akceptacją władz i mieszkańców wszystkich wymienionych jednostek. Chociaż akces wejścia do nowoprojektowanego powiatu zgłosiły np. dodat-kowe gminy (Kazanów i Potworów), w Iłży i Pionkach środowiska lokalne rozpoczęły akcję na rzecz nadania także im statusów stolic jednostek administracyjnych średniego szczebla. W postulatach tych powiat iłżecki miały tworzyć gminy: Iłża, Mirzec i Rzecz-niów, natomiast powiat pionkowski gminy Jedlnia Letnisko, Pionki i Pionki miasto. Jak już wspomniano, ze względu na wymóg objęcia granicami powiatu co najmniej 5 gmin, inicjatywy te były skazane z góry na niepowodzenie. Warto jednak zaznaczyć, iż człon-kowie samorządu Iłży zgłosili gotowość przystąpienia miasta i gminy do powiatu ra-domskiego w przypadku likwidacji województwa ze stolicą w Radomiu i niepowołania odrębnego powiatu iłżeckiego.


Ostatecznie na mapie administracyjnej powiatu radomskiego znalazło się 13 gmin, w tym typowo wiejskie (Gózd, Jastrzębia, Jedlińsk, Jedlnia Letnisko, Kowala, Pionki, Przytyk, Wierzbica, Wolanów i Zakrzew), wiejsko-miejskie (Iłża i Skaryszew) oraz gmina miejska Pionki. Pozostałe ośrodki związane historycznie z Radomiem weszły w skład powiatów ościennych: miasta Białobrzegi i Wyśmierzyce oraz gminy Radzanów, Stara Błotnica i Stromiec znalazły się w powiecie radomskim, gmina Rzeczniów w po-wiecie lipskim, zaś gmina Kazanów w powiecie zwoleńskim. W efekcie powiat radom-ski objął jednak powierzchnię 1530 km2, zamieszkiwaną przez ponad 140 tys. osób, co stawiało go już w chwili powołania w rzędzie większych powiatów ziemskich kraju.

Tabela nr 1. Powierzchnia gmin powiatu radomskiego

 
Gmina
Powierzchnia w km2
 
Gózd
78
Iłża
 - w tym miasto
256
16
Jastrzębia
89
Jedlińsk
139
Jedlnia Letnisko
66
Kowala Stępocina
75
Pionki miasto
18
Pionki wieś
231
Przytyk
131
Skaryszew
- w tym miasto
171
27
Wierzbica
94
Wolanów
83
Zakrzew
96
RAZEM
1530

Nie wszystkie gminy wchodzące w skład powiatu radomskiego pogodziły się z przynależnością do niego. Najbardziej zawiedzione nowym podziałem administracyjnym stały się władze Pionek – miasta posiadającego ponad 20 tys. mieszkańców. W ostatnich dniach grudnia 1999 r. burmistrz miasta przesłał do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o powołanie powiatu pionkowskiego. W jego skład miały wejść miasto Pionki oraz gminy: Pionki, Jedlnia Letnisko (obie należące powiatu radomskiego), Policzna (powiat zwoleński) i Garbatka Letnisko (powiat kozienicki). Rada Powiatu Radomskiego negatywnie ustosunkowała się do tej propozycji, uważając ją za sztuczną i nie dającą jednostce administracyjnej w takim kształcie perspektyw rozwojowych. Próba secesji podjęta przez pionkowskich działaczy samorządowych zakończyła się ostatecznie w lutym 2001 r., kiedy to zaprzestali oni oficjalnie wszelkich działań na omawianym polu. Chociaż prace te starało się kontynuować Stowarzyszenia na Rzecz Powiatu w Pionkach, nie miały one szans na powodzenie. W tym samym okresie władze gminy Potworów podjęły działania, mające na celu przeniesienie jej z powiatu przysuskiego do powiatu radomskiego, co argumentowano m.in. silniejszymi więzami, łączącymi gminę z Radomiem niż Przysuchą. Posunięcie takie osłabiłoby jed-nak ogromnie powiat przysuski, mogąc doprowadzić w efekcie do jego likwidacji, w związku z czym nie zostało ono sfinalizowane, pomimo pozytywnej opinii m.in. woje-wody mazowieckiego. Omawiając problematykę prób zmian podziału administracyjnego warto również przypomnieć, że w kwietniu 2004 r. w czterech sołectwach leżących na terenie gminy Iłża (Kotlarka, Maziarze, Małomierzyce Dolne i Małomierzyce Górne) pojawiła się inicjatywa przejścia do gminy Rzeczniów i tym samym do powiatu lipskie-go. Argumentowano ją złym stanem dróg oraz brakiem wodociągów i kanalizacji, a tym samym nadziejami na likwidację tych mankamentów przez gminę rzeczniowską, posia-dającą bardzo dobrze rozbudowaną sieć wodociągową, telefoniczną i drogową. W wy-niku referendum przeważająca część mieszkańców wspomnianych gromad wypowie-działa się jednak za pozostaniem w gminie Iłża.


Oceniając kształt przestrzenny i podział wewnętrzny powiatu radomskiego należy wspomnieć, iż już w pierwszych podsumowaniach reformy administracyjnej kraju pod-kreślano, iż błędem było wydzielenie powiatów grodzkich z powiatów ziemskich, gdyż oba tego rodzaju podmioty działając odrębnie dysponują mniejszymi środkami finan-sowymi, a także możliwościami likwidacji bezrobocia, dofinansowywania szpitali, transportu lokalnego, placówek oświatowych itp. Chociaż zwiększyła się dostępność urzędów dla społeczeństwa, jej kosztem stał się rozrost administracji. Dokonując analiz finansowych, a zwłaszcza analiz możliwości uzyskiwania dotacji z Unii Europejskiej, podkreślano, że większe szanse na tym polu posiadają jednostki duże, spójne terytorial-nie oraz mogące wykazać silne związki historyczne. Na tym tle już w 1999 r. Tadeusz Derlatka i Ryszard Drabik zaproponowali utworzenie na terenie byłego województwa radomskiego jednego wielkiego powiatu, mającego m.in. wspólny fundusz rozwoju regionalnego, sfinansowany z prywatyzacji firm państwowych oraz emisji obligacji. W rok później ci sami działacze samorządowi wystąpili z projektem powołania do życia Związku Powiatów Ziemi Radomskiej (znaleźć się miały w nim powiaty: białobrzeski, kozienicki, lipski, przysuski, radomski i zwoleński), mającego akcentować odrębność regionalną tego obszaru na mapie kraju i posiadać silne stanowisko przy podziałach dotacji unijnych. Żadna z tych inicjatyw nie doczekała się jednak realizacji.

  • autor: Michał Chęć, Sebastian Piątkowski, data: 2009-10-30

wstecz

Aktualności

  • 2021.03.02

    Zostań żołnierzem 6. Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej

    Wojskowa Komenda Uzupełnień w Radomiu informuje o prowadzonej rekrutacji do Wojsk Obrony Terytorialnej.
    Dla kogo WOT ? O przyjęcie w szeregi WOT może ubiegać się osoba, która: jest pełnoletnia, posiada polskie obywatelstwo, jest niekarana, posiada zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie pełni innego rodzaju służby wojskowej oraz nie posiada przydziału kryzysowego.
     
  • 2021.03.01

    Przekaż 1 % podatku dla organizacji z terenu Powiatu Radomskiego

    Każda z osób odprowadzających podatek dochodowy, może przekazać jego 1% na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego (OPP). W ten sposób szybko i łatwo pomoże tym, którzy najbardziej potrzebują wsparcia.

     

  • 2021.02.22

    Coraz lepsza kondycja szpitali w Pionkach oraz Iłży

    - Chcemy, aby nasze szpitale wybierane przez lekarzy i pacjentów jako dobre miejsce do pracy oraz leczenia w nowoczesnych warunkach. To nasza wizja, która powinna spełnić się jeszcze w tej kadencji samorządowej – mówi Waldemar Trelka, starosta radomski.

  • 2021.02.17

    W Krzyżanowicach powstanie Powiatowe Centrum Opiekuńczo-Mieszkalne

    Powiat Radomski zrealizuje budowę Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego w Krzyżanowicach koło Iłży. Nowa placówka ma zapewniać wszechstronne wsparcie i opiekę dorosłym osobom niepełnosprawnym. Inwestycję wspomogło wysokie dofinansowanie z Funduszu Solidarnościowego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Na ten cel samorząd powiatowy uzyskał blisko 3 miliony złotych. Budowa ma zakończyć się w połowie 2022 roku.

  • 2021.02.16

    Projektują obwodnicę Skaryszewa. Mieszkańcy mogą zgłaszać opinie

    Spółka projektowa Arkas-Projekt, działająca w imieniu i na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zaprasza mieszkańców miasta i gminy Skaryszew do zgłaszania opinii, dotyczących projektowanej obwodnicy Skaryszewa w ciągu drogi krajowej numer 9.

     

  • 2021.02.11

    Szczepienia dla nauczycieli w szpitalach w Pionkach i Iłży

    Szpitale powiatowe w Pionkach oraz Iłży będą realizowały szczepienia nauczycieli: pierwsza z placówek od 1 marca, zaś druga z nich już od 12 lutego. W sumie chęć zaszczepienia się przeciwko COVID-19 wyraziło już kilkuset nauczycieli z różnych typów szkół w Powiecie Radomskim.

     



     

  • 2021.02.08

    Zima na drogach powiatu radomskiego

    W poniedziałek rano wszystkie drogi powiatowe w Powiecie Radomskim były przejezdne, chociaż na niektórych odcinkach warunki są bardzo trudne. Sytuacja na „powiatówkach” nie różni się zbytnio od stanu dróg wojewódzkich i krajowych. Wszystko przez mróz, ciągłe opady śniegu i silny wiatr, który w wielu miejscach nawiewa tak zwane jęzory śniegu.

     

  • 2021.02.05

    Władze Powiatu Radomskiego pozyskały ponad 218 milionów złotych

    Jak poinformował Waldemar Trelka, starosta radomski, w 2020 roku do budżetu Powiatu Radomskiego pozyskano ponad 218 milionów złotych. Największą pulę stanowiły środki z Funduszu Pracy i Europejskiego Funduszu Społecznego, przekazane na wniosek starosty dla Powiatowego Urzędu Pracy na realizację zadań z Tarczy Antykryzysowej. Oprócz tego pozyskiwano fundusze na przebudowę dróg powiatowych i powiatową służbę zdrowia.

     

  • 2021.02.03

    Budowa szpitala w Pionkach bez zakłóceń

    Trwa budowa pawilonu zabiegowego Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Pionkach. Największa od dwóch dekad inwestycja Powiatu Radomskiego jest realizowana zgodnie z harmonogramem. Cała budowa ma potrwać do połowy sierpnia 2021 roku.

     

  • 2021.02.03

    Dojeżdżasz do Radomia? Weź udział w ankiecie

    Czy zrezygnowałbyś z dojazdów samochodem, gdyby z twojej miejscowości do Radomia kursowały busy, a komunikacja w mieście byłaby dla ciebie darmowa? A może wolałbyś dojeżdżać rowerem po sieci bezpiecznych ścieżek? Odpowiedzi na takie pytania ma dostarczyć tworzony właśnie plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej. Mieszkańcy Powiatu Radomskiego mogą wziąć udział w anonimowej ankiecie na ten temat.

     

Kalendarium

«marzec2021»
PnWtŚrCzwPtSobNd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń w wybranym okresie

Kontakt

Uwaga! Od dnia 1 stycznia 2017 r. przy dokonywaniu zakupu/sprzedaży towarów i usług, wystawianiu bądź otrzymywaniu faktur obowiązują dane:

Nabywca: Powiat Radomski

ul. Tadeusza Mazowieckiego 7, 26-600 Radom

NIP: 948-26-04-208
REGON: 670223110

Odbiorca: Starostwo Powiatowe w Radomiu

ul. Tadeusza Mazowieckiego 7, 26-600 Radom


Numery telefonów centrali:

  • tel. +48 48 365 58 01
  • fax +48 48 365 58 07

Bezpośrednie numery telefonów


Godziny urzędowania:

  • poniedziałek 8:00 - 16:00; Wydział Komunikacji przyjmuje petentów w godzinach 8:00 - 15:30,
  • wtorek - czwartek 7:30 - 15:30; Wydział Komunikacji przyjmuje petentów w godzinach 7:30 - 15:00,
  • piątek 7:00 - 15:00; Wydział Komunikacji przyjmuje petentów w godzinach 7:00 - 14:30.

Skrzynki pocztowe:


Elektroniczna skrzynka podawcza ePUAP: /spradom/skrytka


Konta bankowe

  • rachunek dochodów Skarbu Państwa (opłaty melioracyjne, użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa, opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, karty parkingowe, legitymacje osoby niepełnosprawnej i ich duplikaty):
    38 1600 1462 1839 9265 3000 0005
  • rachunek dochodów własnych (opłaty komunikacyjne i geodezyjne, karty wędkarskie, płatności za faktury):
    98 1600 1462 1821 4410 6000 0002
  • rachunek sum depozytowych (wadia, zabezpieczenie należytego wykonania umowy, dzierżawa obwodów łowieckich):
    71 1600 1462 1821 4410 6000 0003
  • opłata skarbowa za czynności urzędowe:
    52 1240 3259 1111 0010 1340 6544
  • rachunek dochodów własnych (kary pieniężne wynikające z ustawy Prawo o Ruchu Drogowym):
    92 1600 1462 1821 4410 6000 0013
  • rachunek sum depozytowych (zezwolenia na zbieranie odpadów):
    76 1600 1462 1821 4410 6000 0010

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku "Graficzna wersja strony" znajdującego się w górnej części witryny.