Starostwo Powiatowe w Radomiu, Powiat Radomski

Animacja

Kalendarz, imieniny

Dziś jest: 24 Lutego 2017, imieniny: Bogusza, Macieja, Marka

Szybkie linki

Nawigacja

Menu

Banery

Treść strony

Rezerwaty przyrody

Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.


W powiecie radomskim znajdują się następujące rezerwaty: „Ciszek” (gmina Pionki), „Jedlnia” (gmina Jedlnia Letnisko), „Ponty im. Teodora Zielińskiego” (gmina Pionki), „Ponty – Dęby” (gmina Pionki), „Załamanek” (gmina Pionki), „Pionki” (gmina i miasto Pionki), „Brzeźniczka” (gmina Pionki), „Źródło Królewskie” (gmina Pionki), „Leniwa” (gmina Pionki), „Piotrowe Pole” (gmina Iłża), „Dąbrowa Polańska” (gmina Iłża), „Ługi Helenowskie” (gmina Pionki i gmina Zwoleń), „Okólny Ług” (gmina Pionki i gmina Policzna).


Najwięcej rezerwatów położonych jest w gminie Pionki w obrębie Kozienickiego Parku Krajobrazowego imienia Profesora Ryszarda Zaręby.
Największą powierzchnię zajmuje Rezerwat „Brzeźniczka” – 122,48 ha, a najmniejszą Rezerwat „Piotrowe Pole” – 1,90 ha.

Rezerwat „Ciszek” – jest do rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 40,28 ha. Utworzony został w 1982  r. na terenie nadleśnictwa Radom, obrębu Jedlnia, leśnictwa Zadobrze w gminie Pionki.
Powołano go dla ochrony naturalnego stanowiska jodły pospolitej na północnej granicy zasięgu. Reprezentuje on występujący w Puszczy Kozienickiej jeszcze w latach 50-tych kilkusethektarowy obszar jodły, który na skutek niewłaściwej gospodarki znacznie się zmniejszył.
Rezerwat zajmuje teren równinny z niewielkim podłużnym garbem w części środkowej, gdzie na piaskach gliniastych jest siedlisko lasu mieszanego.
Drzewostany jodłowe i dębowe liczące 130-160 lat są bardzo cenne ze względu na ich naturalne pochodzenie. Zostały one silnie przerzedzone przez wichury.
W lukach i przerzedzeniach rośnie młode pokolenie jodły, dębu, sosny, jaworu i lipy w wieku do 30 lat, naturalnego pochodzenia.
Na całej powierzchni występuje obficie grab, pełniący rolę osłony dla jodły. W podszycie oprócz graba spotykamy bez czarny, jarzębinę, świerk, osikę.
W roślinności runa obok lilii złotogłów obecne są: narecznica samcza, prasownica rozpierzchła, groszek wiosenny, kokoryczka wonna, przytulia wiosenna, przylaszczka pospolita oraz zawilec gajowy.
W okresie wiosennym dwukrotnie zmienia się barwa rezerwatu, najpierw kwitną niebiesko łany przylaszczki, a następnie biało zawilec gajowy.
Z rzadkich gatunków ptaków można tu spotkać: myszołowa zwyczajnego, muchołówkę żałobną i szarą, mysikrólika, włochacza, pokrzywnicę, pełzacza leśnego, rudzika, wilgę, dzięcioła dużego, drozda śpiewaka, a także kraskę czy kukułkę. Gośćmi rezerwatu są także sarny i dziki.

Rezerwat „Jedlnia” – jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 86,42 ha.
Utworzony został w 1982r. w nadleśnictwie Radom, obrębie i leśnictwie Jedlnia w gminie Jedlnia Letnisko, w celu zachowania w stanie naturalnym starego drzewostanu dębowo – sosnowego na siedliskach z gromadnym odnowieniem samosiewek tych dwu gatunków drzew.
Teren rezerwatu jest lekko pofalowany z niewielkimi pagórkami opadającymi w stronę zalewu. Gleby brunatne i bielicowe z piasków pylastogliniastych na glinie zwałowej stwarzają dobre warunki rozwojowe dla drzewostanów mieszanych. Panującymi zespołami są bory mieszane sosnowo – dębowe i grądy z fragmentami świetlistej dąbrowy. Drzewostany mieszane 100 – 200 letnie z panującą sosną oraz dębem szypułkowym i bezszypułkowym, z domieszką brzozy, osiki i grabu, należą do najcenniejszych w puszczy.
Na szczególną uwagę zasługują piękne gonne sosny o grubości do 100 cm i wysokości do 30 m.
Wielogatunkowy podrost przekraczający 10 m wysokości o zróżnicowanym wieku stanowią: dąb szypułkowy i bezszypułkowy, sosna, jadła i buk (wprowadzony sztucznie) z domieszką brzozy, grabu i olszy. W podszycie występują m.in.: kruszyna, trzmielina, dzika jabłoń, dereń, tarnina.
Do najciekawszych gatunków roślin zielnych rezerwatu należą: buławnik czerwony, lilia złotogłów, lędźwian czarny, miodunka wąskolistna.
W rezerwacie gniazduje 29 gatunków ptaków. Wśród nich można spotkać: gołębia siniaka, myszołowa, turkawkę, puszczyka, grzywacza, wilgę, modraszkę.

Rezerwat „Ponty im. Teodora Zielińskiego”– jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 36,61 ha. Utworzony został w 1978r., na gruntach nadleśnictwa Kozienice, obrębu Pionki, leśnictwa Karpówka, w gminie Pionki, dla zachowania naturalnych drzewostanów mieszanych z jodłą na północnej granicy zasięgu. Rezerwat nosi imię zasłużonego leśnika Dyrekcji Lasów Państwowych i Biura Urządzania Lasów w Radomiu.
Teren rezerwatu jest równinny, skałę macierzystą stanowią gliny zwałowe, w górnej części w różnym stopniu spiaszczone. Wytworzyły się z nich gleby brunatna z bogatym zespołem lasu świeżego. Drzewostany mieszane tworzą: jodła, dąb szypułkowy i bezszypułkowy z niewielką domieszką sosny, świerka, brzozy i grabu w wieku do 180 lat. Jodła jest gatunkiem panującym na około 60 % powierzchni.
W lukach i przerzedzeniach spotyka się między innymi: kokoryczkę wielokwiatową, groszek wiosenny, bluszcz pospolity, czworost pospolity, lilię złotogłów, przylaszczkę pospolitą, gajowiec żółty, dąbrówkę rozłogową.
W rezerwacie występuje ponad 30 gatunków ptaków, z których można wymienić: dzięcioły – duży, średni i czarny, wilgę, turkawkę, bociana czarnego, trznadla, drozda śpiewaka.
Do stałych mieszkańców spośród ssaków należą: sarna, dzik, jeleń.

Rezerwat „Załamanek” – jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 78,97 ha. Utworzony został w 1982r. na gruntach nadleśnictwa Kozienice, obrębu Pionki, leśnictwa Jaśce w gminie Pionki, w celu zachowania w stanie naturalnym rzadko spotykanych w Puszczy Kozienickiej zbiorowisk łęgowych i wilgotnych jedlin. Jest to duży obszar podmokłych i wilgotnych siedlisk o niezakłóconych stosunkach wodnych.
Rezerwat obejmuje obszar lekkiego zagłębienia terenu, prawie równego, z glebami torfowo-murszowymi i czarnymi ziemiami o znacznym uwilgoceniu, okresowo zalewany wodą. Na niewielkich wywyższeniach występują gleby minorogeniczne.

W rezerwacie wykształciły się łęgi olszowo - jesionowe z fragmentami łęgów jesionowo - wiązowych, a na czarnych ziemiach zbiorowiska grądu niskiego. Występuje tu 6 najżyźniejszych typów siedliskowych lasu, a ich mozaikowy układ spowodował dużą zmienność drzewostanów.
Drzewostany mieszane w wieku od 15 lat do ponad 100 lat tworzą: olsza, sosna, jodła, świerk i brzoza z domieszką osiki, dębu, jawora, wiązu i grabu.
Bardzo zróżnicowana jest warstwa podrostowo - podszytowa, którą w zależności od siedliska tworzą: jodła, dąb, olsza, kruszyna, leszczyna i inne.
Roślinność zielna jest bardzo bogata. Spotyka się tutaj: czosnek niedźwiedzi, gwiazdnice gajową, zawilec gajowy i żółty, kopytnik pospolity, kostrzewe olbrzymią, kosaciec żółty, wietlice samczą, przytulie błotną, wawrzynek wilczełyko, czermień błotną i lilię złotogłów.
W rezerwacie gniazdują rzadkie gatunki ptaków, które mają swoje bardzo ściśle określone wymagania, między innymi potrzebują spokoju, a są to: myszołów zwyczajny, trzmielojad, jastrząb gołębiarz, brodziec samotny, dzięcioł duży, pokrzewka czarnołbista, modraszka, orlik krzykliwy, krogulec, bekas, słonka.

Rezerwat „Pionki” – jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 81,60 ha.
Utworzony został w 1982r. w nadleśnictwie Kozienice, obręb Pionki w granicach miasta Pionki, dla zachowania w stanie naturalnym drzewostanów grabowo- sosnowo- jodłowo- dębowych, w których jodła ma dużą siłę lasotwórczą.
Naturalnego pochodzenia jedliny są unikalne tak w skali całego kraju jak i w Puszczy Kozienickiej.
Rezerwat zajmuje lekko pofałdowany skraj pradoliny rzeki Zagożdżonki z utworami gliniastymi moreny i niewielkimi wydmami. Występują tu także torfowiska niskie i wysokie. Gleby przeważnie płowe lub brunatne kwaśne wytworzyły siedliska żyzne lub średnio żyzne. Na siedliskach lasu mieszanego i świeżego rosną drzewostany mieszane
w wieku 100 – 200 lat. Jeszcze przed 20 laty gatunkiem panującym była w nich jodła
z domieszką dębu i sosny. Na skutek opanowania przez jemiołę i silne wypadanie (zamierania pojedynczych drzew) dużo suchych jodeł zostało wyciętych.
Obecnie panującym gatunkiem jest dąb szypułkowy i bezszypułkowy. Wiele jest drzew okazałych, posiadających wymiary pomników przyrody.
Wśród roślinności zielnej rosnącej na niewielkich lukach lub przerzedzeniach spotykamy: widłaki (goździsty i jałowcowy), lilię złotogłów, konwalię majową, zawilec gajowy oraz przylaszczkę pospolitą.
Z rzadkich gatunków ptaków można spotkać: dzięcioła (średni, duży i czarny), gołębia grzywacza, gila, puszczyka, grubodzioba, turkawkę, wilgę i paszkota.
W rezerwacie wyznaczone i oznakowane są dwie ścieżki dydaktyczne, których celem jest pokazanie różnorodności występujących drzew i krzewów, ukształtowania terenu, przybliżenie zasad ochrony i gospodarki w lesie, a także prawidłowych zasad turystyki, roli zadrzewień i zróżnicowania siedlisk.


Rezerwat „Brzeźniczka”- jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 122, 48 ha. Utworzony został w 1980r. na terenie nadleśnictwa Kozienice, obręb Zagożdżon i Zwoleń – obręb Garbata w gminie Pionki, w celu zachowania naturalnych
i wielogatunkowych drzewostanów położonych nad rzeką Zagożdżanką i jej dopływem Brzeźniczką.
Gleby w dolinie rzeki to czarne ziemie murszowe, natomiast na wysokim tarasie wykształciły się gleby brunatne właściwe z piasków świeżych, które są siedliskami lasów mieszanego i świeżego. Znaczna mozaikowatość siedlisk spowodowała wyraźne zróżnicowanie terenów.
Zróżnicowany podszyt tworzą: grab, leszczyna, kruszyna, trzmielina, jałowiec, świerk i wierzby. Fragmentami od południowego zachodu, liczny jest podrost dębu, sosny i świerka.
Wśród występującej grupowo roślinności zielnej znajdują się: storczyki, buławnik czerwony i plamisty, wawrzynek wilczełyko, widłak jałowcowaty, marzanka wonna, czosnek niedźwiedzi, bluszcz pospolity i kokoryczka pełna.
Z gniazdujących ptaków można wymienić: muchołówkę małą, płochacza pokrzywnicę, gila, myszołowa zwyczajnego, dzięcioła (dużego, średniego, zielonego, zielono-siwego, czarnego) oraz wilgę.
W Zagożdżonce od kilku lat bytują bobry reintrodukowane z Białostocczyzny.

Rezerwat „Ługi Helenowskie” – jest to rezerwat torfowiskowy, częściowy o powierzchni 93,56 ha. Utworzony został w 1985r. na gruntach nadleśnictwa i obrębu Zwoleń w gminach Pionki i Zwoleń, w celu ochrony bagien noszących miejscową nazwę – ługów.
Ługi stanowią płytkie torfowiska, najczęściej spotykane u podnóża wydm, gdzie tworzą oczka wodne otoczone torfowiskami wysokimi. Najwięcej jednak znajduje się ługów na wododziałach. W skład rezerwatu wchodzi ponad 47 ha powierzchni leśnej i prawie 45 ha bagien.
Gleby na powierzchniach leśnych to przeważnie bielice z piasków luźnych wilgotnych, na których wytworzyły się siedliska borowe. Rosną na nich drzewostany sosnowe z niewielką domieszką osiki, brzozy, świerka i dębu w wieku 30 -70 lat. Mocno zróżnicowany pod względem pokrycia podszyt tworzą: kruszyna, brzoza, wierzba, sosna, olsza i jałowiec.
Położone od południa w zagłębieniu terenu torfowisko o powierzchni 25,37 ha, zwane „Wielkim Ługiem” należy do największych w puszczy i daje jednocześnie początek rzece Zwolence. Cały obszar rezerwatu jest bardzo ciekawy krajobrazowo.
Spotyka się tam rzadką roślinność, np. rosiczkę okrągłolistną. Ługi w kierunku północnym są zarośnięte w coraz mniejszym stopniu, a ostatni jest prawie pozbawiony roślinności. Wśród zróżnicowanej roślinności występują między innymi: bagnica torfowa, przyłgiełka biała, wąkrotka zwyczajna, tarczyca nitkowata, żurawina błotna, bagno zwyczajne, czerwień błotna, trzęślica modra.
Z ptaków można spotkać: myszołowa zwyczajnego, pustułkę, wilgę, różne gatunki kaczek oraz żurawia.
Częstym gościem jest łoś i inne zwierzęta przychodzące do wodopoju.

Rezerwat „Źródło Królewskie” – jest to rezerwat leśny, częściowy
o powierzchni 29,67 ha. Utworzony został w 2000r., na terenie nadleśnictwa Kozienice, obrębu Zagożdżon i Zwoleń oraz Garbata w gminie Pionki, w celu ochrony lasów liściastych z panującą olszą czarną na siedlisku olsu jesionowego, lasów mieszanych z dębem szypułkowym oraz urozmaiconych krajobrazów z naturalnymi bagnami i kośnymi łąkami w dolinie Zagożdżonki, a także zachowania naturalnych źródeł i wycieków wodnych na krawędzi tarasu nadzalewowego tej rzeki.
Nazwa rezerwatu pochodzi od lokalnej nazwy źródła, z którego według miejscowej tradycji pił wodę król Władysław Jagiełło, przebywający wówczas na terenie puszczy.
Rezerwat położony jest na tarasie zalewowym rzeki Zagożdżonki. Rzeka silnie meandrując tworzy dolinę. Obecne są także źródła o dużej wydajności.
Stwierdzono tu występowanie 201 gatunków roślin z 65 rodzin, a wśród nich gatunki podlegające ochronie ścisłej np.: wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity, skrzyp olbrzymi, widłak jałowcowaty, lilia złotogłów oraz ochronie częściowej: kruszyna pospolita, kopytnik pospolity, marzanka wonna, konwalia majowa, kalina koralowa.

Rezerwat „Leniwa” – jest to rezerwat krajobrazowo – leśny, częściowy o powierzchni 26,89 ha. Utworzony został w 2000r., na terenie nadleśnictwa Kozienice, obrębu Pionki w gminie Pionki. Przedmiotem ochrony są nadrzeczne łęgi jesionowo-olszowe, a także współnaturalny krajobraz doliny rzeki Leniwej.
W warstwie drzew o pokryciu 70-90 % dominuje olsza czarna, której towarzyszy domieszka brzozy omszonej i brodawkowatej oraz jesion. W warstwie dolnej drzew rosną sporadycznie: świerk pospolity, olsza czarna, brzoza omszona oraz jesion wyniosły. Miejscami występuje świerk pospolity, który najczęściej rośnie na lokalnych przesuszonych kępach torfów. Spotkać tu można także „poduchy” torfowców.
Na terenie rezerwatu rośnie około 80 gatunków roślin, w tym gatunki podlegające ochronie ścisłej: widłak jałowcowaty, listera jajowata oraz ochronie częściowej: porzeczka czarna, kruszyna pospolita i kalina koralowa. Występujące tu krajobrazy nie spotykane są
w innych rezerwatach na terenie Puszczy Kozienickiej.

Rezerwat „Ponty Dęby” - jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 50,40 ha. Utworzony został w 1998r., na terenie nadleśnictwa Kozienice, obrębu Pionki w gminie Pionki, w celu zachowania naturalnych różnowiekowych drzewostanów mieszanych z panującym dębem szypułkowym i bezszypułkowym z domieszką jodły na granicy zasięgu oraz świerka.
Drzewostany w wieku do 200 lat z gonnymi dębami o bardzo łagodnym pokroju należą do najcenniejszych pod względem hodowlanym i technicznym w Puszczy Kozienickiej.
Roślinność zielna występująca grupowo na lukach i w przerzedzeniach jest typowa dla siedliska.
Na terenie rezerwatu gniazduje ponad 40 gatunków ptaków w tym między innymi bocian czarny. Rezerwat ten graniczy bezpośrednio z rezerwatem ,,Ponty”. W obu rezerwatach można śledzić naturalną sukcesję i rozwój drzewostanów.

Rezerwat „Dąbrowa Polańska” – jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 28,55 ha. Utworzony został w 2000r. na terenie gminy Iłża. Przedmiotem ochrony jest naturalnie wykształcony zespół świetlistej dąbrowy z około 100 letnim drzewostanem dębu bezszypułkowego i sosny zwyczajnej oraz stanowisk chronionych i rzadkich roślin.
Rezerwat zajmuje najwyżej usytuowany obszar uroczyska Polany. Położony jest w przedziale wysokości 211m n.p.m. – 200m n.p.m.. Powierzchnię terenu pokrywają utwory piaszczysto – żwirowe i pylaste, które tworzą wzniesienia i pagórki oraz faliste równiny.
W rezerwacie drzewostan jest dwuwarstwowy. Najwyższą warstwę drzew tworzy sosna i dąb bezszypułkowy w wieku 86 – 96 lat. Sosna pochodzi z sadzenia. Dąb sądząc po wieku, również pochodzi z sadzenia.
Podszycie na ogół jest rozwinięte skromnie, ale składa się z wielu gatunków drzew i podrostów drzew. Z drzew obficie odnawia się dąb, któremu towarzyszą pojedyncze podrosty jarzębiny, gruszy polnej, osiki i klonu zwyczajnego. Z krzewów najliczniej występuje leszczyna oraz kruszyna.
Dzięki temu, że drzewostan i podszycie są luźno zwarte, las ma parkowy charakter.
Wśród roślinności odnotowano około 150 gatunków roślin naczyniowych.
Na uwagę zasługuje fakt, że są to gatunki związane wyłącznie z lasami prawie bez żadnej domieszki roślin synantropijnych.
Stwierdzono tu kilkanaście gatunków roślin naczyniowych objętych ochroną całkowitą i częściową np. orlik pospolity, parzydło leśne, pomocnik baldaszkowaty, naparstnica zwyczajna, lilia złotogłów, podkolan biały.

Rezerwat „Piotrowe Pole” – jest to rezerwat leśny, częściowy o powierzchni 1,90 ha. Utworzony został w 2000r., na terenie gminy Iłża. Przedmiotem ochrony są lasy mieszane
z panującym modrzewiem polskim i europejskim na siedlisku lasu mieszanego. W rezerwacie stwierdzono występowanie 46 gatunków roślin naczyniowych w tym 17 drzew i krzewów oraz 1 gatunek mchu.
Rezerwat jest jednym z nielicznych stanowisk tak starego drzewostanu modrzewiowego.

Rezerwat „Okólny Ług”- jest to rezerwat torfowiskowy, częściowy o powierzchni 168,94 ha. Utworzony został w 2001r. na terenie gminy Policzna w owiecie zwoleńskim i gminy Pionki w powiecie radomskim.
Celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych siedlisk o charakterze torfowiska przejściowego z charakterystycznymi dla tego typu zbiorowisk roślinami i antropofobnymi gatunkami zwierząt.

Stopka strony

Wydział Promocji i Rozwoju Powiatu (48) 36 55 801 wew. 117, 152, 153
ul. Domagalskiego 7, 26-600 Radom, tel./fax: (48) 36 55 801, 36 55 807, e–mail: powiat@radompowiat.pl
Odwiedziło nas 1144 osób
Copyright © 2009 - Starostwo Powiatowe w Radomiu